Programma – Dag van de Wijkteams
Werken en leren in netwerken
Registreren Dag van de Wijkteams
Opening en Mindboost (09.30 – 10.30 uur)

Oproep tot een nieuwe visie op psychische kwetsbaarheid

We zijn steeds meer gaan denken dat mensen met psychische problemen een hersenstoornis hebben of op zijn minst een afwijking, en dus ziek zijn. En dat we deze psychiatrische stoornissen kunnen begrijpen en verhelpen met behulp van modellen. Maar is afwijkend menselijk gedrag niet veel te ingewikkeld om zo begrepen te worden?

Floortje Scheepers beschrijft in haar boek Mensen zijn ingewikkeld waarom logica en modellen of kaders als de DSM tekortschieten en waarom we bescheiden moeten zijn over wat we weten en begrijpen van gedrag. Zij pleit voor acceptatie van de complexiteit van het leven en het loslaten van modeldenken. Wat betekent dit voor wijkteams? En schept dit mogelijkheden om onze samenwerking met de GGZ beter vorm te geven?

Over Floortje Scheepers…
Floortje Scheepers is hoofd Afdeling Psychiatrie en hoogleraar Innovatie in de GGZ, Divisie Hersenen van het Psychiatrie Universitair Medisch Centrum Utrecht. Ze houdt zich bezig met verschillende innovatieprojecten waarmee ze de GGZ hoopt te transformeren naar een netwerkorganisatie waarin kennis en kunde gedeeld worden en behandeldoelen gezien worden als een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Ze ontwikkelde psynet www.psynet.nl, de verhalenbank www.psychiatrieverhalenbank.nl, geeft college bij verschillende faculteiten en is plaatsvervangend opleider voor de A-opleiding psychiatrie en coördinator voor het aandachtsgebied kinder- en jeugdpsychiatrie.

Ronde 1 (10.45 tot 12.00 uur)
Mindboost

Als de context goed is gedijt het individu beter

Voor een krachtige en inclusieve samenleving zijn sociale verbanden van wijkbewoners essentieel, dat vraagt erom meer vanuit de ‘wijk’ te denken en zoeken naar meer collectieve oplossingen en interventies. Hoe krachtiger, gezonder of rijker het collectief functioneert, hoe beter het individu kan floreren. Hoe beter professionals de ‘collectieve’ opdracht uitvoeren, hoe minder beroep inwoners doen op individuele hulp en ondersteuning. In deze Mindboost lichten Lucienne de Kok en Sophie Hospers toe hoe een wijkteam hier concreet invulling aan kan geven. Dit doen zij aan de hand van het netwerkkwadrant, en passende praktijkvoorbeelden uit de jeugd en gezinsteams in Holland Rijnland.

Over Lucienne Kok…
Lucienne de Kok is oorspronkelijk maatschappelijk werker en sinds 2015  als coach verbonden aan de jeugd en gezinsteams in Holland Rijnland. Samen met Sophie Hospers ontwikkelde zij de basistraining JGT, waarin professionals worden meegenomen in de doelen van de transformatie.

Over Sophie Hospers…
Sophie Hospers is oorspronkelijk filosoof en historica, en sinds januari 2021 werkzaam als programmamanager van de Associatie Wijkteams. In opdracht van IWW schreef zij vorig jaar het essay Eigen kracht als ‘samenkracht’; werken in netwerken aan een inclusieve samenleving.

Gluren bij Wijkteams

Moeders van Rotterdam

Wijkteam Beverwaard en IJsselmonde hebben hun expertise van het wijkteam uitgebreid met de pilot Moeders van Rotterdam. Een methodiek om kwetsbare zwangere moeders uit Rotterdam te ondersteunen. Tijdens deze gluursessie neemt het Wijkteam je vol enthousiasme mee in deze pilot. Wat is het precies? Hoe werkt het in de praktijk? Waarom vindt het Wijkteam dit een goed idee? En wat merkt de Rotterdammer hiervan? Gluur mee en leer meer over deze manier van werken waarbij er vanuit het wijkteam meer ondersteuning is richting de geboortezorg

Door: Colin Smulders, Jantine de Jong, Vivian Schepens, Brenda de Jong

Netwerk voor juristen en functionarissen gegevensbescherming

Deze gluursessie is speciaal voor juristen en Functionarissen Gegevensbescherming (FG-ers) binnen de wijkteams.

De kwesties waarvoor juristen en FG-ers komen te staan zijn vaak heel specifiek voor wijkteams. Daarom is er een netwerk gevormd om kwesties met elkaar te bespreken. Kom kennis met ons maken en breng direct ook jouw kwesties in!

Over het netwerk…
Binnen het netwerk zijn al vele kwesties voorbij gekomen. Zo spraken we over privacy in het Sociaal Domein en hoe om te gaan met whatsapp binnen wijkteams. We verkenden de mogelijkheden om een aanvraag niet in behandeling te nemen na bedreiging van een medewerker. We bespraken hoe de meldplicht van een ambtenaar zich verhoudt met de rol van hulpverlener in dienst van de gemeente en we onderzochten met elkaar onder welke wet schoolmaatschappelijk werk valt als dit wordt uitgevoerd door wijkteams en wat dit betekent voor de verplichte SKJ-registratie en het gebruik van BSN-nummers. Ook deelden we informatie over de WAMS (wet maatschappelijke ondersteuning multiproblematiek sociaal domein). Nieuwsgierig geworden? Gluur dan vooral mee. 

Door: Francine Pors (Jeugdteams Zuid Holland Zuid) en Neline van Rijn (De Kleine Schans Woudenberg)

Beter samenspel voor veilig opgroeien

Tijdens deze gluursessie neemt Sociaal Kernteam Westland je mee in de visie ‘Beter Samenspel voor veilig opgroeien’. Vertellen ze over hun werkwijze en hoe zij het hebben aangepakt.

Het doel is het samenspel tussen wijkteams en de gecertificeerde instellingen (GI’s) te verbeteren zodat kinderen blijvend veilig kunnen opgroeien. Met het project willen ze het volgende bereiken.

  • Minder escalaties door eerdere inzet van GI-expertise. Daarmee kan inzet van zware jeugdhulp voorkomen worden;
  • Snellere afbouw jeugdbeschermingsmaatregelen door blijvende betrokkenheid van het lokale team om voor continuïteit te zorgen;
  • Het hele gezin blijft in beeld bij het lokale team, inclusief de betrokken jongere of het kind.

Door: Saskia van Alderwegen en Hella Labree

Samen steeds beter: leren op kruispunten

Het Buurtteam Utrecht neemt je in deze gluursessie mee in de manier waarop zij elke dag leren. Aan de hand van de ontwikkelingen in het vak als wijkteammedewerker vertellen ze hoe je van het ‘verhelpen’ naar ‘toevoegen van, het voorkomen en versterken’ kan gaan door middel van leren. Leren wordt dagelijkse kost in plaats van een aparte bezigheid. Onderwerpen die worden besproken zijn:

  • De werkzame bestanddelen in het dagelijks leren en de pijnlijke lessen
  • De werking van parallelle processen:  wat je bij gezinnen doet, doe je ook in je organisatie
  • Omgaan met onzekerheid
  • De gelijkwaardigheid van kennisbronnen
  • Leren per team

Tijdens deze sessie wordt de praktijk afgewisseld met beleid, krijg je concreet materiaal mee om in je eigen organisatie te gebruiken en pik je dingen op die je wijzer maken over jouw organisatie en wat je daar als wijkteam aan kan doen. Aan het einde van de workshop ben je voorzien van ten minste één vorm die past bij jouw organisatie, ben je verrijkt in je denken over leren en ben je geïnspireerd om bij te dragen aan de samenhang en vertraging zodat leren ook binnen jouw organisatie dagelijkse kost wordt.

Door: Anne-Marie Gunnink, Lokalis / Buurtteams Jeugd en gezin Utrecht

In Groningen werken ze met en in alle onderwijssoorten samen voor wat betreft voorschoolse voorzieningen, PO, (S)O, V(S)O en mbo om preventieve ondersteuning te bieden. Dit bieden ze individueel en daar waar nodig regelen ze het collectief. In deze gluursessie delen de collega’s uit Groningen ervaringen, wisselen ze informatie uit over de initiatieven en is er ruimte voor het stellen van vragen.

Door: Miriam Feddema en Annemarie Elsinga

Energyboost

Positief met fouten omgaan

Frank Deuring van de Foutenfabriek deelt tijdens deze energy boost het grote geheim van positief met fouten omgaan. Hoe kan je optimaal van fouten leren? En hoe ga je zelf meer fouten delen? Na dit uur heb je een flinke shot inspiratie gekregen, heb je gelachen, en heb je concrete technieken geleerd over hoe je positief naar fouten kunt kijken. 

Ronde 2 (13.00 – 14.15 uur)

Mindboost

Sociale kwaliteit voor mensen in kwetsbare situaties

Hoe bouwen we aan een menswaardig bestaan voor iedereen? En welke rol hebben vrijwilligers en professionals daarbij? Hoe kunnen we achterstellingen doorbreken? Door daar waar sociale kwaliteit onder druk staat écht aanwezig te zijn en bij te dragen aan een reëel perspectief. Samen met professionals en (in)formele netwerken. Lisbeth Verharen licht dit tijdens de Mindboost toe aan de hand van het model van sociale kwaliteit, dat ook voor wijkteams bruikbaar is. Rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en menswaardigheid zijn de centrale waarden van sociale kwaliteit. Lisbeth Verharen: “Ik vind het belangrijk om in het sociaal domein steeds te vertrekken vanuit het perspectief van de mensen waar het om gaat. Namelijk: mensen in kwetsbare situaties. Hoe willen en kunnen zij zelf en met elkaar vorm geven aan een menswaardig bestaan?”

Over Lisbeth Verharen…
Dr. Lisbeth Verharen is HAN-lector Versterken van Sociale Kwaliteit en programmamanager van de Werkplaats Sociaal Domein Arnhem en Nijmegen. Zij richt zich op de veranderingen in het sociaal domein, in het bijzonder de samenwerking tussen informele en formele netwerken in het werken aan sociale kwaliteit. Zij is lid van de wetenschappelijke adviesraad van de beroepsvereniging van professionals in het sociaal werk (BPSW), voorzitter van de Marie Kamphuis Stichting en voorzitter van de redactieraad Vakblad Sociaal Werk.

Gluren bij wijkteams

In Groningen werken ze met en in alle onderwijssoorten samen voor wat betreft voorschoolse voorzieningen, PO, (S)O, V(S)O en mbo om preventieve ondersteuning te bieden. Dit bieden ze individueel en daar waar nodig regelen ze het collectief. In deze gluursessie delen de collega’s uit Groningen ervaringen, wisselen ze informatie uit over de initiatieven en is er ruimte voor het stellen van vragen.

Door: Miriam Feddema en Annemarie Elsinga

Cultuursensitieve gidsen

Wat is de waarde, het belang en de potentie van samenwerking met nieuwkomers voor de impact van jouw organisatie of team? En hoe organiseer je dat?

Daarover gaat de sessie ‘cultuursensitief werken: samenwerken met nieuwkomers in jouw organisatie’.

Aan de hand van praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van deelnemers zullen Jos Artz (VARIIS) en Floor ten Holder (RadarAdvies) delen hoe je deze nieuwe samenwerkingen opzet. Wat is hierbij belangrijk? Wat voor moois kan er ontstaan? En wat moet je ook vooral niet doen?

Door: Jos Artz (VARIIS) en Floor ten Holder (RadarAdvies)

Doorbraakmethode – waarbij maatwerk standaard is

Wijkteams zijn goed in het leveren van psychosociale hulp. Problemen worden vaak opgelost vanuit het al bestaande en georganiseerde aanbod. Maar is maatwerk soms niet beter? Wijkteam Amersfoort gebruikt hiervoor de doorbraakmethode. 

Doorbraak is maatwerk. Maatwerk moet gemakkelijk zijn; makkelijk om te maken en makkelijk om te regelen. Maar het wordt pas echt gemakkelijk als maatwerk standaard is. Met de doorbraakmethode trekt Wijkteam Amersfoort langlopende problemen vlot en werken ze beter samen met ketenpartners. In deze gluursessie vertellen de wijkteamprofessionals uit Amersfoort over de doorbraakmethode en hoe je deze methode zelf ook kunt toepassen. 

Door: Erwin de Jonge, Tineke Bos en Lineke Bosscher Wijkteams Amersfoort 

Sluit je aan bij het netwerk | Netwerk PGB deskundigen van wijkteams

Deze gluursessie is speciaal voor PGB deskundigen van wijkteams.

Het Persoons Gebonden Budget (PGB) zorgt vaak voor discussie bij cliënten, gemeentes en wijkteams. Wat maakt PGB ingewikkelder dan Zorg in Natura? Hoe ga je om met vragen rondom informele zorg?

In de gluursessie rondom PGB koppelen we jullie de meest prangende vragen aan casuïstiek terug en bespreken we wat er wel en niet juridisch mogelijk is. Dit doen we samen met advocaat Bas Wallage van kantoor Van Benthem & Keulen en tevens lid van de Geschillencommissie Sociaal Domein van de VNG.

Door: Chantalle Kempener, Procesbegeleider Sociaal Kernteam Westland, Yvonne den Boer, Gedragswetenschapper Sociaal Team Houten en Bas Wallage

Hoe te komen tot een verantwoorde caseload

Hoeveel cliënten kan een lokaal wijkteam ondersteunen? Dat hangt af van wat de bedoeling is van het team. Met welke opdracht jij jouw werk uitvoert. En wat dat vraagt qua intensiteit en nabijheid. Is dat voldoende scherp? Welke verwachting is er als het gaat om het werken met het netwerk van de cliënt?

Het maken van afspraken over een passende en verantwoorde bandbreedte van de caseload van het wijkteam is geen simpele optelsom van uren. Het gaat om een proces om met een open dialoog met elkaar bepalen wat vanuit de bedoeling belangrijk is. Daarbij spelen verschillende belangen een rol, met allemaal een eigen waarde. De aanwezige data is hierbij niet leidend maar wordt ondersteunend gebruikt.

In deze gluursessie word je meegenomen in het denkkader verantwoorde caseload dat IWW met enkele wijkteams heeft ontwikkeld. De bouwstenen uit het model worden kort toegelicht en hoor meer over de ervaringen van de pilotgemeente Waalwijk. Ook ga je in gesprek over wat het zou betekenen als je zelf met caseloadbandbreedte aan de slag zou willen. Wat kom je dan tegen? Wat levert het op? 

Door: Mieke Leenaarts en/of Monique Tabbers, coördinatoren WIJZ / Gemeente Waalwijk en Sandra Damen en/of Herma Ooms, Integraal Werken in de Wijk

Ronde 3 (14.30 – 15.45 uur)

Gluren bij wijkteams

Verhoog veerkracht samen met inwoners

WIJeindhoven heeft taken op het gebied van participatie, inkomen, Wmo-voorzieningen, jeugdhulp en het versterken van de sociale basis: Buurt in Bloei.

Ze geloven in de eigen kracht (en passie) van ieder mens om zelf regie te houden op het eigen leven. Ze ondersteunen om deze weer terug te krijgen als de regie tijdelijk ontbreekt. Hierin benaderen, zien en horen wij de mens en zijn situatie in het geheel. De ondersteuning vindt plaats vanuit maatwerk en is gericht op duurzame zelfredzaamheid. Zelfredzaamheid betekent ook dat het netwerk van de inwoner een rol heeft in de ondersteuning, zoals de inwoner onderdeel is van het ondersteuningsnetwerk van een ander. Het versterken van eigen kracht en samenkracht is de kern van de dienstverlening. Ze zetten daarbij in op de beweging van “ondersteunen en probleem oplossen” naar “een verhoogde veerkracht voor de inwoners”. En ze maken gebruik van de kracht en het talent van de stad: de sociale basis, eerstelijns- en tweedelijnsondersteuning, mensen en organisaties.

WIJeindhoven heeft daarin de unieke taak om de ondersteuning om de inwoner heen te organiseren en deze te verbinden.

Kernwaarden:

  • Iedereen heeft talent
  • Iedereen telt en mag meedoen
  • Samen werkt
  • Doen wat nodig is
  • Leven lang leren

Door: Marije van Nifterik,  ontwikkelaar Jeugd en Elske Janssen Ontwikkelaar sociale basis bij WIJeindhoven

Innovatie op bestaanszekerheid!

Hoe kunnen we dingen slimmer doen, met als uiteindelijk doel dat het voor de inwoner van Delft beter wordt? Geen pleisters plakken maar duurzaam hulp verlenen? Of met nieuwe werkwijzen andere vormen van zorg inzetten? Dat verstaan we onder innovatie en transformatie.

Bijna altijd liggen financiële problemen ten grondslag aan andere problematiek. Daarom zijn er Financieel Specialisten toegevoegd in het Sociaal Team van Delft Support. Tijdens deze gluursessie neemt Delft Support je mee in hun aanpak en werkwijze. 

Er wordt door weinig andere zorgverleners gezien hoe belangrijk financiën zijn en wat financiën voor invloed hebben op het dagelijks leven van cliënten. Daarnaast wordt vaak de complexiteit en benodigde kennis onderschat die nodig is om financiële problemen het hoofd te kunnen bieden. De financieel specialist als spin in het web brengt de psychosociale hulpverlening, financiële hulp en dienstverlening in alle facetten samen. Dit zorgt voor snellere en doeltreffendere hulpverlening naar onze cliënten.

De BHAG is een initiatief van Werkse om te zorgen dat in 2023 nog maar de helft van het huidige aantal mensen (3500) in de bijstand zit. Een van de manieren om het doel te bereiken is met het Zeg-Ja team, bestaande uit medewerkers van Werkse, Delft Support en Delftse ketenpartners. Samen zetten ze maatwerk in om problemen op te lossen zodat mensen zo goed geholpen worden dat ze een baan vinden én behouden. 

Door: Vincent van Bers, Financieel Specialist in het Sociaal Team Delft Support en Robert Nijmands, Manager Werk & Participatie

Jonge rolmodellen in Kansrijk Poelenburg

Het sociale wijkteam (SWT) in Zaanstad, dat ook verantwoordelijk is voor het jongerenwerk, zet  in op wijkgericht, preventief werken aan talentontwikkeling. Omdat zowel jongeren als professionals in Poelenburg zeggen dat positieve rolmodellen en maatjes heel belangrijk zijn voor jongeren, onderzoekt het wijkteam welke rol actieve jongeren met een voorbeeldfunctie kunnen spelen. Centraal staat steeds de vraag hoe jongeren met een voorbeeldfunctie zelf actief een bijdrage kunnen leveren aan het aanbod, en hoe zij hun leeftijdsgenoten kunnen motiveren, coachen, en waar nodig toe leiden naar professionele ondersteuning. Er wordt ook bekeken hoe jongeren met ervaringskennis begeleid kunnen worden om als ervaringsdeskundige advies te geven aan leeftijdsgenoten.

In deze gluursessie deelt Wijkteam Zaanstad de eerste ervaringen en gaan ze graag met je in gesprek.

Door: Bilal Majdoubi (onderzoeker lectoraat Jeugd en Samenlevingsopbouw InHolland) en Leyla Palabiyik (rolmodel en student onderzoeker)

Kennisbouwstenen in de praktijk

In deze gluursessie neemt een wijkteamprofessional je mee in het werken met de kennisbouwstenen. Wat zijn de ervaringen met het gebruik in de praktijk? Op een interactieve wijze leer je de kennisbouwstenen kennen en ontdek je de toepassingsmogelijkheden voor je eigen praktijk.

Kennisbouwstenen voor professionals die integraal werken in de wijk
Kennisbouwstenen kunnen door wijkteammedewerkers, teamleiders en beleidsmedewerkers worden gebruikt om de kennis toe te passen in de praktijk door bijvoorbeeld het maken van een scholingsplan of als hulpbron voor wijkteams bij (complexe) casussen. Kijk hier voor meer informatie: www.kennisbouwstenen.nl 

Door: Dagmar Schaap, projectleider integrale ingang zorg, werk en inkomen, Soest en Marga Beckers, adviseur Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) vanuit het Programma ‘Integraal werken in de wijk’. 

Rol van wijkteams in jeugdbescherming

De komende jaren verandert de jeugdbescherming. Veilig Thuis, de Gecertificeerde Instelling en de Raad voor de Kinderbescherming gaan in regionale veiligheidsteams samenwerken. Deze teams bieden consultatie en advies en werken ook nauw samen met de wijkteams door bijvoorbeeld samen op te trekken rond een gezin.

In Utrecht heeft het Buurtteam samen met professionals van de Raad voor de Kinderbescherming, Gecertificeerde instellingen (SAVE en WSG) en Veilig Thuis ervaring opgedaan in hoe de samenwerking rond gezinnen anders en sneller kan. In deze gluursessie vertellen zij hoe ze expertise hebben samengebracht en hoe ze zijn gestopt met dubbel werk. Wat levert hun werkwijze op voor gezinnen? Wat hebben de professionals met en van elkaar geleerd? En wat kunnen wijkteams hiervan leren mede met het oog op het landelijke toekomstscenario kind- en gezinsbescherming?

Door: Yvette Streng (Gezinswerker Buurtteam Utrecht en Martin Kuijstermans (Gezinsvoogd bij Samen Veilig Midden Nederland)

Doorbraakmethode – waarbij maatwerk standaard is

Wijkteams zijn goed in het leveren van psychosociale hulp. Problemen worden vaak opgelost vanuit het al bestaande en georganiseerde aanbod. Maar is maatwerk soms niet beter? Wijkteam Amersfoort gebruikt hiervoor de doorbraakmethode. 

Doorbraak is maatwerk. Maatwerk moet gemakkelijk zijn; makkelijk om te maken en makkelijk om te regelen. Maar het wordt pas echt gemakkelijk als maatwerk standaard is. Met de doorbraakmethode trekt Wijkteam Amersfoort langlopende problemen vlot en werken ze beter samen met ketenpartners. In deze gluursessie vertellen de wijkteamprofessionals uit Amersfoort over de doorbraakmethode en hoe je deze methode zelf ook kunt toepassen. 

Door: Erwin de Jonge, Tineke Bos en Lineke Bosscher Wijkteams Amersfoort 

Energyboost

Loslaten met een lach

Lachen, we doen het elke dag! Onze hersenen maken geluk hormonen aan, je gaat stralen en krijgt een gevoel van vreugde en blijdschap. Wist je dat je door lachen pijn beter kan verdragen? Dat je er jonger uit ziet en je bijna gedachteloos kunt worden! En dat laatste kan fijn zijn, vooral als je minder leuke gebeurtenissen meemaakt. Tijdens deze energy boost leert Sabine Rabbe je hoe je door lachen je gedachten los kan laten. Je voelt meteen dat je meer energie krijgt en dat je daardoor zelfs lekkerder in je vel gaat zitten.

Mindboost en afsluiting (16.00 – 17.00 uur)

De druk van scheidings- en omgangsconflicten op het wijkteam

De jeugdhulp staat onder druk. In 2019 betaalden de gemeenten 50% meer geld aan jeugdhulp dan in 2015, maar de wachtlijsten, de druk op de medewerkers en de onvrede in de samenleving namen toe. Hoe komt dat? En wat kunnen wijkteams eraan doen? Eén van de onderwerpen waar steeds meer van wijkteams en jeugdhulp wordt verwacht is ‘complexe scheidingen’. Alsof een hulpverlener ervoor kan zorgen dat ouders stoppen met ruzie maken, dat ieder kind altijd beide ouders blijft zien en dat er geen enkel risico is op mishandeling of misbruik. Deze mindboost bevat een verklarende analyse, een pleidooi voor tegendruk en nuchterheid en natuurlijk ook veel tips voor de praktijk.

Over Adri van Montfoort…
Adri werkte als gezinsbehandelaar, leidinggevende, onderzoeker, docent en projectleider. Hij is de oprichter van VanMontfoort en was lector Jeugdzorg en Jeugdbeleid aan de Hogeschool Leiden. Sinds 2015 is Adri directeur van De Thuisbasis, een uitvoeringsorganisatie in het sociaal domein waar het jeugdteam Montfoort en het stadsteam Oudewater onder vallen.

Registreren

Registreren Dag van de Wijkteams